Faalangst en muziek: a match made in hell!

Ik probeerde een gedicht te schrijven met het thema ritme voor de kronkelprijs van Uilenspiegel, maar veel deftig kwam er niet uit. Wel moest ik plots met het woordje ritme aan het lied “The rythm of life” denken.

Dat liedje hebben wij destijds met het schoolkoor gezongen. Het was het leukste dat we ooit gezongen hebben, vond ik. In het begin één grote kakafonie, maar tegen het concert een mooi geheel. De voornaamste insteek en motivatie toen was dat het koor werd geleid door onze lerares muzikale opvoeding. En muzikale opvoeding, dat was me toch wel een dingetje. In het eerste middelbaar was ik daar net niet gebuisd voor, de enige reden dat ik niet gebuisd was, was dat die lerares me geen herexamen wilde laten doen omdat ze dan terug op mijn kop moest zien, denk ik. Ik heb het zelden meegemaakt, maar dat was een leerkracht die echt een “pik” op mij had. Niemand wist waarom, in het eerste jaar was de hele klas aan het lachen tijdens de allereerste les. Ik weet zelfs niet meer waarom, maar ik zat gewoon op de verkeerde plaatst,  want onze toenmalige lerares muziek stond toevallig naast mij en zei me dus heel luid “Zwijgen, en gij staat in mijn boekske!” Heel de klas was plots muisstil, iedereen was heel erg geschrokken, maar ik stond inderdaad sindsdien gewoon in haar boekske. Bijna elke les kreeg ik strafwerk en een nota in mijn agenda, terwijl ik volgens mij de leerling was die het hardste haar best deed en het braafste was in haar lessen. Zelfs als de hele klas aan het lachen was en ik muisstil bleef zodat ze niets kon zeggen, kreeg ik een nota en straf en de rest van de klas niet. Toen ik ziek was en een klasgenoot huiswerk kwam brengen, vroeg mijn moeder aan haar wat dat toch was bij muziek en die klasgenoot zei haar: “Die kan Els gewoon echt niet uitstaan maar niemand weet waarom.” Ik sliep toen, maar mijn moeder heeft me dat achteraf wel gezegd.

Tot dan had ik bij mijn ouders al wel vaak laten vallen dat ik heel graag piano wilde leren spelen, maar mijn vader zei me meermaals dat muziek niet belangrijk was in het leven en dat je dat voor niets nodig hebt. Dat vond hij ook van tekenen en schilderen overigens. In dat opzicht moet ik nooit het kind zijn geweest dat hij voor ogen had en hij onderdrukte dat ook allemaal bij mij. Ik haalde op school wel heel goede punten voor plastische expressie (wat min of meer neerkomt op tekenen en schilderen. 😉 ) en eigenlijk was het mijn lievelingsvak. Maar ja, dat werd thuis niet echt gestimuleerd, zelfs een tekening thuis afmaken voor dat vak vond hij verspilling van tijd. Dat ik daar dan wel 90% voor had, bekoorde hem niet, dat ik “maar” 70% had voor Frans of Wiskunde daarentegen… Mijn middelbare schoolperiode is om meer dan één reden de verschrikkelijkste periode van mijn leven, maar dit speelt zeker ook een grote rol. Ik mocht niet zijn wie ik was, ik mocht de hobby’s die ik wilde doen gewoon niet doen. Muziek was er daar een van en toen kregen we eindelijk muzikale opvoeding, maar om de een of andere onverklaarbare reden mocht de leerkracht muziek me niet. In het 2de jaar kregen we muzikale opvoeding van een andere lerares. Dat was dus mevr Jacobs en ze dirigeerde ook het schoolkoor en het instrumentenensemble. De zin voor muziek was na dat eerste jaar helemaal weg. Toch zag ik een nieuwe lerares als een nieuwe kans en op mijn eerste rapport stond voor muziek zelfs 8.5/10. Ik kon het amper geloven. In de wandelgangen werd ook gezegd dat, wanneer je wilde meedoen aan het schoolkoor of instrumentenensemble, ze dat als heel positief bezag en een vriendin kon me overtuigen. Ik deed auditie voor het koor. Groot was mijn verbazing toen ze zei “Oké, dat is goed, jij bent een alt, die staan links.”, ik kreeg een mapje met de liedjes, ging de trappen op en ging stomverbaasd bij de alten staan. Ik denk nu ook niet dat je een zeer groot zangtalent moest zijn om mee te mogen doen maar ze weigerde wel degelijk mensen ook en mij vond ze wel oké blijkbaar. Ook stak ze niet onder stoelen of banken wanneer je er compleet naast zat tijdens de repetities.  “juffrouw Lambrecht, dat is niet juist, hè” Zonder te kijken of zo, ik denk echt dat ze onze stemmen er afzonderlijk uit kon halen. Ik weet dat ze ook zo eens bezig geweest is met mij omdat ik de juiste toon niet kon halen. “Els, concentreer u en zing mij na” En opnieuw, en opnieuw, ik wilde bijna gaan janken en mijn zangboekske naar achter gooien om weg te gaan toen ze heel enthousiast riep “ja, ge zijt er! Houden dit!” En toen we terug alleen gezamelijk moesten zingen, zei ze dan ook wel “dat klinkt al veel beter, se, goed gedaan meisjes!” Er waren er nog bij wie ze dat af en toe moest doen trouwens en niemand vond dat erg of lachte ermee, we wisten misschien ook allemaal dat we de volgende konden zijn die echt opnieuw en opnieuw een bepaald stuk moest zingen.  Zelfs toen ik geen muzikale opvoeding meer kreeg, deed ik vrijwillig verder met het schoolkoor. Mijn ouders en zelfs bepaalde vriendinnen deden er lacherig over, maar voor mij was het pure ontspanning en ik deed het graag. Elk jaar hadden we dan ook in mei een groot concert en dat was echt daar naartoe leven met de laatste 2 maanden meer en meer repetities, de laatste 2 weken ook na school en in het weekend. Achteraf de opnames mogen horen van dat concert deed me telkens opnieuw glimmen, samen klonken wij eigenlijk echt niet zo slecht.

Wat mevr Jacobs bij mij toen wel gedaan heeft, is de kiem die ik reeds als kind in mij had, te voeden. Ondertussen was de droom om piano te spelen veranderd in gitaar willen spelen. Vooral omdat het me wel leuk leek dat je een gitaar overal mee naartoe kan nemen en ik een idyllisch idee had van rond een kampvuur zitten en gitaar spelen. Ik begon mezelf dus gitaar te leren spelen. Eerst met een gitaar die ik mocht lenen van een vriendin. Ze was er ooit mee begonnen, maar deed er niets meer mee. Ik oefende en oefende, vond dat snaren verdikke veel pijn kon doen en was nog meer gefrustreerd omdat ik er niets van bakte naar mijn idee, maar ik ging verder. Mijn moeder vond het allemaal wel oké en zei eens toen ze me gitaar zag spelen toen ze thuiskwam: “ik vergeet af en toe dat ik tegenwoordig ne muzikant in huis heb tot ik u weer zie zitten”. De wil was groot, de faalangst echter ook. Heel vaak dacht ik dat ik het toch niet goed deed, niemand kon me corrigeren als ik het verkeerd deed en hoe wist ik nu of ik juist bezig was of niet? Ik stopte daardoor heel vaak, maar begon even vaak weer opnieuw.

Ik kocht met het advies van mijn nonkeltje, die zelf gitaar speelde, een tweedehands gitaar. Die was eigenlijk nog nieuw en nooit gebruikt, doch zeer schappelijk van prijs en ik ging verder. Ondertussen had ik een vriendin met iets geholpen en als wederdienst is ze met mij naar het conservatorium gegaan om mij in te schrijven. Zij ging het inschrijvingsgeld betalen, zei ze. Als bedanking voor wat ik deed en als verjaardagscadeau. Dure cadeau, amai, maar heel plots was ik ingeschreven op het conservatorium en ik moest nog steeds bekomen van deze verrassing toen ik een uur later al in mijn eerste les notenleer zat en de lerares met veel passie zei dat muziek een taal was. Notenleer heb ik nooit graag gedaan, maar ik deed het wel. Op maandag had ik gitaarles, ik had wel een gitaar, maar niet de goede. Die ik had, had stalen snaren en ik moest een klassieke gitaar hebben voor het conservatorium. Ik ging dus sparen… in de les speelde ik dan maar op een van het conservatorium zelf, thuis op die van mezelf, ondanks de verkeerde snaren. Ideaal was dat natuurlijk niet en enkele maanden later ging ik met mijn ex naar een muziekwinkel, helaas ter zielen gegaan ondertussen. Ik had gespaard en geld gevraagd voor mijn nieuwjaar, dus ik was er klaar voor. Ik weet nog steeds dat die vrouw me zei dat ik die gitaar moest passen. Passen? Ja, zei ze, iets op spelen. Euh, of ik dat zag zitten, weet ik niet. Ik bekeek al die gitaren, bij een bleef ik staan en zei ik “die!” Geen idee waarom, ze leek me te roepen of zo, maar die wilde ik. Dan stond ik daar in die winkel, veel spelen kon ik nog niet. De man van de winkel stemde ze voor mij en daar ging ik dan: “sinterklaas kapoentje” Ik moet nog steeds lachen, maar goed, dat was het enige dat ik toen echt uit het hoofd kon spelen. Ik bleef bij mijn eerste idee en kocht deze gitaar. Fier als een gieter was ik, mijn eerste echte eigen gitaar die ikzelf echt uitgekozen en bovendien gepast had! En ik begon te oefenen en zong van repeteren, repeteren, wie zijn best doet zal het leren. Mijn gitaarlerares zei heel vaak dat ze merkte dat ik mezelf gitaar had willen leren spelen, want dat ik mezelf foutieve tics had aangeleerd. De verkeerde vinger op de verkeerde snaar en van die dingen. Ik moet eerlijk zeggen dat ik dan wel heel vaak dacht “maar het geluid is toch juist?”  ik zei haar dat ook eens en dan zei ze “In feite heb je gelijk, maar ik moet u dat wel juist aanleren en geloof me, als je examen moet doen, letten ze daar ook op.” Oké, het is er nooit echt uitgegaan, denk ik. Ik zou namelijk nog vaak met de verkeerde vinger op de verkeerde snaar zitten en tot op het einde heeft ze daar opmerkingen over gegeven.

Nu goed, ik deed dus conservatorium. Ik had extreem veel faalangst en mijn uiteindelijke openbare examen was door die faalangst ook een ramp. Ik moest drie stukken spelen. Het eerste ging foutloos en dat was mijn geluk, denk ik. De twee daarna gingen langs geen kanten, daar zat ook het opgelegde werk bij. Nochtans was ik bij het 2de stuk goed begonnen, maar toen ik fout zat, sloeg de faalangst toe en kwam er niets deftig meer uit. Mijn moeder zat in het auditorium en had compassie met mij, zei ze. Toch, raar maar waar, kreeg ik daarna een diploma waarop stond “met vrucht geslaagd”.  Tussen dat examen en mijn rapport kwam mijn partner te overlijden. Hij was gitaarleraar en heel plots kreeg die gitaar te veel associatie met hem, waardoor het psychisch te moeilijk was om nog te spelen. Ik probeerde heel vaak, had een gitaar van hem zelfs bijgehouden, maar het ging niet zonder te janken. Pas 2 jaar na zijn dood kon ik echt terug iets deftig spelen op een gitaar. Heel vaak denk ik nu om terug te starten bij een gitaarleraar, de basis heb ik normaal gezien wel mee, maar ik doe het te weinig en die zou me misschien wel terug op weg kunnen helpen. Echt verleren lijk ik het niet te doen, maar ik heb minder vlotheid, bovendien is de eelt van mijn vingers ook weg ondertussen en mijn nagels terug naar af (heel raar, ik heb heel stevig haar, maar heel broze nagels). Het is best jammer te beseffen dat waar ik zo hard naar verlangd heb en het me bovendien echt bloed, zweet en tranen gekost heeft om het te leren, me nu nog zo weinig bezig kan houden. Maar goed, het is wel door pure doorzetting  en hier en daar een klein duwtje in de rug dat ik dat conservatorium door geraakt ben. Ik weet nog dat mijn gitaarlerares me zei “Erg, he, er zijn mensen die als hobby gitaar willen leren spelen en dan ten onder gaan aan stress en faalangst omdat ze op het conservatorium zitten en dat nu eenmaal gepaard gaat met examens en verplichte optredens.” Kon ik niet veel tegen inbrengen. Zo zei ze me ook ooit voor een examen “Els, die mannen (de jury) hebben juist koffie gekregen, die zijn dus goed gezind en gaan u niks doen en willen vooral horen hoe goed jij al kan spelen”  of nog maar gewoon het feit dat ze op het openbare examen naast mij op een stoel op het podium kwam zitten en fluisterde “probeer rustig te blijven, begin wanneer je je klaar voelt, niet eerder, maar wacht ook niet te lang, want dan wordt de angst groter.” En dat ze na het eerste liedje weer fluisterde “dat was heel goed, geen enkel fout, goed begin, dan moet de rest ook lukken, hè” bij het tweede speelde ik dan wel fout en zei ze meteen “dat is niet erg, verder spelen”, maar toen was het wel om zeep, dat wist zij toen ze “dat is niet erg” zei ook al wel denk ik…

Waar een wil is, is een weg, zeggen ze weleens… Ik vind dat mijn hele drang om toch maar gitaar te willen leren spelen hiervan getuigt…

En met diezelfde drang en diezelfde faalangst, wil ik nu dus ook psychologie gaan studeren. Ik was er deze week met mijn psychologe over bezig en die zei ook dat het voor mij heel zwaar gaat worden, niet omdat ik geen psychologie zou kunnen, maar wel omdat die faalangst me het heel moeilijk gaat maken. Maar ze zei ook dat de wil wel heel groot is en dat ik heel veel doorzettingsvermogen heb. Ze zei ook dat ik de keuze gemaakt heb en dat dat veel moed moet vragen van mij, omdat ik bereid ben die faalangst er gewoon bij te nemen, als een ongenodigde gast die op mijn feestje komt en die ik daar niet wil, maar er toch laat zijn en die zelfs accepteer en aanvaard op het feestje. Maar ze zei ook dat ze zou begrijpen dat ik er toch niet aan begin, net omdat ze beseft hoe erg die angst bij mij is en ze weet dat ik letterlijk ziek word van faalangst waarbij ik tijdens examens gewoon dag in, dag uit zit te braken en die zo erg is dat die zelfs volgens haar niet meer zal weggaan. Dat is een ommezwaai, vroeger maakte ze zich weleens druk waarom ik door faalangst in een soort verlammende toestand kon komen.
Ach ja, dat dus….


PS: meer info over de kronkelprijs: https://www.uilenspiegel.net/kronkelprijs

Tot slot nog: The rythm of life, niet in onze uitvoering natuurlijk, maar wel hét lied waardoor deze hele blog ontstond. 😉

17 gedachtes over “Faalangst en muziek: a match made in hell!

  1. Heel dapper dat je toch de poging gaat wagen! Ik hoop dat het een succes wordt 🙂 En durf ook te kijken naar de successen die je al behaald hebt, je bent meerdere keren heel dapper geweest.

  2. Faalangst verdwijnt niet, maar je leert er beter op te anticiperen. Geloof in jezelf, het allerbelangrijkst als je met Faalangst wilt dealen. Houd in een boekje bij wanneer je trots bent op jezelf en lees het als je een twijfel moment hebt. Leer je geest dat jij het kan. Jouw reactie is een gewoonte. Schematherapie werkte voor mij. Succes en je kunt het. In jezelf geloven en je bent al halverwege 😊

    1. Ja, ik heb vroeger al meer dan eens faalangsttraining gevolgd, maar dat heeft nooit veel geholpen. Toen het in groep duidelijk geen effect had, kreeg ik het zelfs individueel op de hoge school… Mijn psychologe is nu wel op zoek naar ergens waar ik terecht kan dat speciaal voor hoogbegaafden zou zijn… In de hoop dat dat dan beter zou helpen.

  3. Wat jammer dat je zo belemmert wordt in je wil iets te doen. Je doorzettingsvermogen siert je ook. Knap dat je doet wat je graag wilt. Daar wordt een mens immers het gelukkigste van 🙂

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.