lichaamsbeeld: van anorexia naar body positivity

Een onderwerp dat me redelijk nauw aan het hart ligt, is lichaamsbeeld. Ik heb anorexia en boulimie gehad, het was eigenlijk een combinatie van de 2. Ik at niet, als ik moest eten met gezelschap, at ik wel en dacht ik: wat erin kan, kan er ook weer uit en daarnaast had ik van al dat vasten en uitbraken ’s nachts eetbuien die ik dan natuurlijk ook weer uitbraakte. Het blijft voor mij iets heel moeilijk om over te praten en daarom doe ik het doorgaans maar niet. Tsja, tot mijn psychologe een paar sessies geleden daar blijkbaar anders over besliste, al vroeg ze wel een paar keer of het wel oké was om daarover te praten. Ik werd duidelijk zichtbaar wel heel nerveus, zei ze ook.

Nu ben ik een heel korte periode wel extreem mager geweest, toen was ik ook extreem depressief en zat daar meer de verklaring in, doorgaans had ik een gezonde BMI en naarmate ik ouder werd, er doorgaans iets boven. Toch vaste ik en braakte ik heel veel uit, niemand wist het en niemand lag ervan wakker. Mijn eetstoornis was gedaan dacht men. De waarheid: ze ging nooit voorbij en ik heb nog steeds een haat-verhouding met voedsel ook al doe ik geen gekke dingen meer.

Enige verklaring is waarschijnlijk ook te vinden in het feit dat ik als kind een lang en smal kind was en dat ik in mijn pubertijd niet meer zo smal was, ook niet dik, maar toch. De hormonen begonnen mee te spelen en aangezien ik met een hormonaal probleem zit, begon het vechten tegen de kilo’s. Aangezien ik wel aangeleerd kreeg dat elk pondje door het mondje ging, dacht ik dat het allemaal mijn schuld was en ik at minder en op de duur braakte ik ook alles uit wat ik at. Daarnaast was mijn moeder ook constant bezig met kcal tellen of een of ander dieet en veroordeelde mijn vader iedereen die wat dikker was, dat gebeurde ook in ons gezin. Niet bij mij, maar het gebeurde wel… Eten was in ons gezin wel heel belangrijk, zo staat me dat toch bij, of misschien niet het eten op zich: wel het mager zijn.

Toen ik uiteindelijk in het eerste jaar verpleegkunde zat, moesten we voor dieetleer ons eigen eetdagboek bijhouden. Ik werd bij de docent geroepen achteraf omdat hij zich zorgen maakte dat ik zo weinig at en dan had ik al dingen toegevoegd en schreef ik uiteraard niet op dat ik de dingen nog eens uitbraakte ook. Ik had eigenlijk totaal geen idee wat een normale hoeveelheid was om te eten en dat werd toen wel heel duidelijk.

Uiteindelijk dronk ik proteïnenshakes… allesbehalve gezond, maar ik viel wel heel traag af en ik bleef er mee op gewicht. Het ging veel trager bij mij dan wanneer de gemiddelde persoon dit doet. Eigenlijk moest ik koolhydraatarm blijven eten, want dat is het dieet dat ik voor mijn hormonen zou moeten volgen en dat is wel heel moeilijk in onze samenleving, waar men doorgaans broodmaaltijden eet of waar een menu uit bloemkool met worst en patatten een klassieker is. Ik eet ook heel graag koolhydraten, nu ja blijkbaar zorgen koolhydraten ook voor een “happy” gevoel. Velen spreken van een suikerverslaving, maar blijkbaar bestaat er zoiets niet. Men kan niet verslaafd zijn aan suiker, men kan er wel enorm veel zin in hebben, dat zijn twee verschillende zaken. En aangezien ons lichaam koolhydraten als eerste bron gebruikt om te verbranden, wil ons lichaam die natuurlijk ook wel.

Nu ja, ik eet graag koolhydraten en uiteindelijk zat ik zo te hunkeren naar een boterham met kaas dat het niet normaal meer was: een boterham met kaas, zo lekker! Nu ja, die boterham met kaas veroorzaakte uiteindelijk wel dat ik alle koolhydraten terug begon te eten die daarvoor “verboden” waren… Ik kwam heel snel bij en begon terug: shakes. Deze keer viel ik niet veel af of maar heel weinig en ik werd er diep ongelukkig van, maar he: ik werd weer slank, niet mager, maar slank, daar was dan ook alles mee gezegd.

Mijn partner stierf, ik kwam op een maand tijd 15kg bij, ik keek even naar niets meer, daarna stagneerde het weer, want ik at ook bijna niets. Afvallen deed ik niet, maar ik at ’s avonds enkel een kom soep met 2 droge vierkante boterhammen en dat was al echt binnenstompen…

Een half jaar later stopte ik met roken, nu ja, dat deed echt wel gek met mijn eetpatroon. Daar waar ik vroeger nooit chocolade at, werd ik een chocoholic. Ik zou geen chocolade meer kopen, maar kon er dan niet aan weerstaan en stond ‘s nachts zelfs in de nachtwinkel voor chocolade. Het was erg te noemen…  Dat duurde zo een 2 maanden, dnek ik. Ik kwam nu wel heel veel bij: 50 kg op 4 maanden tijd, dat had ik nu ook nog nooit eerder meegemaakt. Bij een bloedonderzoek stond mijn cortisol ook weer te hoog, tsja… Ik kocht nieuwe kledij en had niet eens de kans ze aan te doen omdat ze alweer te klein waren als ik ze een week later wilde aandoen. Diep intriest was ik, ik begon weer met shakes in combinatie met koolhydraatarm eten. Deze keer wilde ik nog kunnen knabbelen, zie je? Het hielp niet, mijn vrienden en mijn collega’s vonden dat ik heel gezond at, ze zagen me enkel slaatjes eten, maar helpen deed het niet…

Nu mijn partner ook overleden was, zou ik als alleenstaande de mallemolen van de vruchtbaarheidsbehandelingen ondergaan. Eten… tsja, ik moest naar de diëtiste van het fertiliteitscentrum, ze vertelde niets nieuws, klassieke voedingsdriehoek, niets nieuws onder de zon en ik wist zelf al wel heel goed wat zogezegd “goed” is en wat zogezegd “slecht” is. Dat is ook een symptoom van een eetstoornis natuurlijk. (Oh ja, die klassieke voedingsdriehoek is in 2017 wel aangepast en gelukkig maar)

Uiteindelijk kwam ik bij nog een andere fertiliteitsarts terecht die me op een gegeven moment zei “ik kan met uw hormonen vragen om af te vallen, maar dan kan ik even goed aan een hond vragen om in een kat te veranderen en daarvan weet iedereen dat dat niet gaat.” Sommigen vinden het grof als ik zeg dat hij dat zo zei, ik vond van niet, die man opende mijn ogen en ik ben hem zelfs enorm dankbaar dat hij dat zei. Hij zei daarna nog “pas op, ik begrijp dat het niet leuk is om dik te zijn, maar jij kan nu eens echt zeggen dat het niet van friet en hamburgers komt”. Die dag stopte ik met het gevecht tegen de kilo’s, toen toch ongeveer, ja. Zijn woorden hadden een enorme impact op mij. Hij zei trouwens dat mijn lichaam extreem onder druk zetten om toch maar af te vallen niet bevorderend zou werken om zwanger te raken.

Ik probeer mezelf sindsdien te aanvaarden, mezelf graag te zien, ik probeer me niets aan te trekken van mensen die in een zatte bui “dikke moef” naar me roepen of van tienerjongens die net hard genoeg “vette zeekoe” zeggen. Af en toe zeg ik terug dat het toch wel zielig is dat ze dat nodig hebben om zichzelf goed te voelen. Dan zeggen ze meestal niet veel meer trouwens. Nu, je krijgt die dingen wel te horen als je dik bent, dat is gewoon zo en ik durf nog steeds niet alleen eten in het openbaar of naar een frituur te gaan want dan is het van “kijk, die dikke is aan het eten.”

Nu ja, ik probeer te aanvaarden, ik heb al mijn te kleine kledij weggedaan en ik ging op zoek naar mooie kledij in grote maten. Dat is nog moeilijk te noemen, want vele winkels hanteren blijkbaar het adagio “als je dik bent, mag je niet mooi zijn”. Bij Paprika vind ik gelukkig wel mijn ding, net als in enkele online shops. In Antwerpen is er ook een boetiek met prachtige bohemien kledij, maar die is echter veel te duur voor mijn portemonnee, jammer maar helaas: dat is namelijk pas echt mijn stijl. Nu ja, dat aanvaarden lukt de ene dag beter dan de anderen en bij momenten ben ik heel triestig met mijn figuur. Aangezien ik ook amper in de spiegel kijk, schrik ik nog steeds als ik mezelf zie op een foto of zo. Mijn hersenen zijn mijn lichaam niet gevolgd, denk ik. Het blijkt wel meer voor te komen, ook in de omgekeerde richting trouwens.

Nu ben ik verder niet van de trends of weet ik nooit goed wat de tegenwoordige hypes zijn, maar ik zag vorige week een filmpje: een vlog op YouTube van Vera Camilla over body positivity. Ik had er eigenlijk nog nooit van gehoord. Ik volg ze al een tijdje, ik ben helemaal niet met make up bezig of zo, maar ik vind ze zalig om naar te kijken. Nu ja, ze deed daarin een interview met een zekere Megan. Ook hier heb ik geen flauw idee wie het is (er is zoiets als bekende instagrammers, youtubers, influencers,… maar ik ken daar werkelijk niets van), nu was dat interview wel verhelderend.

Body positivity gaat er eigenlijk over dat iedereen er mag zijn, elk lichaam dus, in welke maten en vormen, lichaamskleuren en hoe zich verder het zich presenteert: Ieder lichaam is even veel waard en verdient respect. Dat van mij is evenveel waard als dat van mijn buurvrouw, mijn dokter, mijn zus en mijn postbode om er nu maar wat op te noemen. Mooi toch? En toch zijn we allemaal verschillend!

We leven in een dieetcultuur, zeggen ze. Wel ja, als ik op mijn facebook scrol, zie ik al reclame voor 10 verschillende dieetmethodes, van pillen over shakes tot afslankcoaches die me zeggen dat ik in 12 weken mijn gedroomd lichaam zal hebben (nu ja, dat laatste lijkt me in mijn geval zeker onmogelijk, lol) En tegelijkertijd verspreidt men met die reclame de boodschap dat, wanneer je lichaam niet ideaal is, je ook minder waard bent. Ik kan trouwens best wel kwaad worden van al die “reclame” en het idee dat slank zijn het enige goed is. Natuurlijk ook weer niet te mager, want dan krijgt men te horen dat men anorexia heeft of zo…

Er is een punt van kritiek dat altijd terugkomt in de beweging van body positivity en dat is het “gezond zijn.” Laat me een ding duidelijk maken en ik spreek uit eigen ervaring: een lichaamsvorm of maat heeft vaak niets te maken met gezond of ongezond zijn. Net zoals een gezonde of afwijkende BMI niets zegt over het al dan niet hebben van een eetstoornis. Mijn bloedwaarden zijn tegenwoordig allemaal in het groen (op één na, maar dat komt van medicatie die ik moet nemen), toen ik volgens de publieke opinie gezond was, had ik van veel dingen tekort. En dan ken ik iemand waarvan men steeds anorexia vermoedt terwijl haar triglyceriden en cholesterol de pan uitswingen en die bij mij nog nooit te hoog stonden, dat wordt nochtans met obesitas in verband gebracht, nietwaar? Zij eet dan ook bijna elke dag friet, terwijl ik met dit weer liever een slaatje eet. Gezond zijn heeft niets met lichaamsvormen te maken. Haar uithouding is trouwens ook lager dan de mijne, maar ik ga wel toegeven dat sommige dingen beter lukten toen ik smaller was en ik daarin wel last heb van het “dik zijn” op zich. Daarnaast vind ik het een heel belangrijke punt dat mentale gezondheid ook belangrijk is. Zoals ik eerder zei, ik had een “normaal” figuur met shakes, maar ik werd er niet echt gelukkig van, integendeel zelfs. Daarnaast heeft respect voor iemand hebben niets te maken met het al dan niet gezond zijn van de andere. Iemand die minder gezond is, verdient ook respect. Simpel als wat. Je bent immers niet minder waard als ongezonde persoon tegenover een gezond persoon.

Daarnaast wil ik “oh, je ziet er goed uit, je bent afgevallen” gewoon niet meer horen. Niet bij mij, ook niet bij anderen. De suggereert dat afvallen altijd iets goeds is, dat is het helemaal niet. Iemand met anorexia is niet gezond en voelt zich niet goed, dat geldt even goed voor iemand met een depressie, kanker of een andere gruwelijke ziekte. Verder: waarom kan iemand er pas goed uitzien als die afvalt? Niet te vergeten dat ze enorm pijnlijk zijn voor iemand die ernaast staat en niet afvalt of wat breder is.

Natuurlijk mag iedereen diëten of afvallen, dan ben je gewoon een product van onze maatschappij, dat is iedereen in meer of mindere mate. En ik ben zelf ook jaren met diëten en afvallen bezig geweest, zelfs tot in het extreme toe, mij maakte het echter niet gelukkig en het was vechten tegen de bierkaai. Maar uiteindelijk doet iedereen wat hij of zij wil natuurlijk. Ik kan alleen zeggen dat ik alvast gelukkiger ben, nu ik niet meer meedoe aan die dieetcultuur. Nee, ik ben niet mager, ik ben zelfs ronduit dik, maar ik ben wel gezonder, sowieso mentaal veel gezonder, dan toen ik een zogenaamde gezonde BMI had.

Om af te sluiten hieronder nog het bewuste filmpje op You Tube: