Cogito, ergo sum

Altijd maar denken, dromen over denken en zelfs denken over denken. Ik ben een denker. Ik heb sinds oktober-november een psychologe, vorige week vroeg ze ineens: staat dat molentje ooit stil bij u? Ik kon daar heel volmondig “nee” op antwoorden. Mijn gedachten gaan van hier naar ginder. Jaren geleden zei ik tegen een psychiater: “Ik denk soms dat ik gewoon te veel denk.” Waarop zij zei dat je nooit te veel kan denken, alleen te veel piekeren. Ik ben daar nog steeds niet mee akkoord, je kan echt wel te veel denken, zonder te piekeren. Als ik bijvoorbeeld naar tv zit te kijken en daar gebeurt iets dat me aan iets anders doet denken en ik begin bijgevolg daar aan te denken, ben ik verre van aan het piekeren, maar ondertussen kan ik wel niet meer volgen op tv. Zo’n jaar geleden zat ik bv ook op een optreden van Guido Belcanto: “Balzaal der gebroken harten”. Tine Embrechts had daar ook een groot aandeel in en ik vond echt dat die een mooi kleedje aan had. Zit ik daar maar te denken over een stom onnozel kleedje, ik was gewoon een deel kwijt van dat optreden. En ik noem dat niet piekeren, maar ik heb er wel last van.

Ik heb dan zelf psychiatrische verpeegkunde gestudeerd. Wij kregen ook veel les van psychiatrische verpleegkundigen natuurlijk en ik weet dat er zo eens ééntje midden in de les tegen mij zei: “Els, jij associëert zo veel.” Weer iets om over na te denken, haha. Maar goed, ik vind dat een compliment en ik wist dit voordat ze dat zei ook al wel. Ik leg vaak verbanden die anderen niet zien, het is pas stom als je dat verband dan ook moet gaan uitleggen. Het heeft mij ook al ver gebracht, sommigen vonden in het middelbaar geschiedenis moeilijk in de laatste jaren. Op die examens en toetsen werd je echt uitgedaagd tot associëren, dus ik was daarbij in mijn element. Met punten van rond de 90% voor geschiedenis, leek mij dat inderdaad ook aardig te lukken. Het was één van mijn beste vakken in het middelbaar. Nee, ik vond dat die docente mij een ongelooflijk compliment gaf hiermee, al denk ik dat zij het als opmerking maakte omdat ze het soms vrij storend vond. Maar assocïeren kan natuurlijk ook niet zonder nadenken, nogal logisch.

Als ik ’s morgens naar het werk rijd, heb ik al aan heel wat gedacht. Ik rijd elke morgen, tijjdens de spits, van Mechelen naar Leuven, dat is ongeveer een uur rijden, dan kan je heel wat denken. Ik rijd dan via de Leuvense Steenweg. Vanuit Leuven noemt men deze steenweg de Mechelse Steenweg, ik vraag me dan af waar deze steenweg verandert van naam. In Boortmeerbeek is het nog steds Leuvense Steenweg, maar wanneer wordt het de Mechelse, hè? Ik kan dit natuurlijk eens opzoeken, ik zal dat straks eens doen, want amai mijn klak: daarover denken mag wel eens stoppen. Ik vraag me ook elke morgen af van wie de auto’s zijn op de parking van Planckendael. Het park is dan nog niet open natuurlijk, het meest logische zal da wel zijn dat dezen van het personeel zijn, maar daar ben ik niet zeker van. In Kampenhout staat ook elke dag een oude man voor zijn gevel, een sigaretje te roken, kijkend naar het voorbijgaande verkeer. Hij heeft er drie weken niet gestaan, ik mij maar aan het afvragen wat er was. Ook al gedacht dat hij misschien gestorven was. Ondertussen staat hij er terug, hij zal misschien in het ziekenhuis gelegen hebben of zo. Ook kom ik elke morgen een echt hippie-volkswagen-busje tegen, daar kan ik enkel jaloers op zijn. En de bloemen er op maken echt af. Dat is niet denken, dat is ook naar zo ééntje verlangen.

Nu ja, ik ben een denker, daarom dat ik graag met filosofie bezig ben en dat zit er al van jongs af aan in. Mijn moeder zegt dat ik al een echte filosoof was als kind. Sommige mensen vinden het echt filsoferen en discussiëren maar niets. Een gesprek waarbij ieder zijn idee mag zeggen en hierbij vrij mag assocïeren, het is mijn lieve lust. Er is op zo’n moment ook geen foute manier van denken, dit kan je echter verre van doen met mensen die altijd het laatste woord willen hebben of echt overtuigd zijn dat hun manier van denken de juiste is of die blijkbaar moeite hebben met associëren. Mij lijkt het bijvoorbeeld het logisch als je termen gebruikt als normaal en vreemd dat je gaat associëren met hokjes denken om een voorbeeld uit het recent verleden te geven. Als je er natuurlijk niet tegen kan dat mensen dit vrij gaan assciëren met hokjes denken, is een boeiende discussie uitgesloten want dan zegt die persoon dat je fout zit en is het gesprek voor die persoon afgesloten, wat in feite heel jammer is. Al zal dat voor een groot stuk de filosoof in mezelf zijn, die dit denkt. In het vrij denken, denk je nooit verkeerd, dat is mijn mening. Er is geen foute manier van denken over dingen, wel anders denken, maar dat maakt het boeiend en dat lokt interessante discussies uit die je blik kunnen doen verruimen, je geest kunnen open zetten waardoor je niet blijft steken in je eigen manier van denken met de overtuiging dat dat de enige juiste manier is van denken. Ik heb grote bewonderig voor de grote denkers uit de geschiedenis. Bij wat ik hier nu neerschrijf, moet ik automatisch denken aan Socrates. Hij heeft gezegd dat als je weet dat je in feite niets weet, dat dat een grote kennis is. Ik ben daarmee helemaal akkoord, het is dan ook pas dat je je kan openstellen voor mensen die anders denken dan jij, dat je andere manieren van associëren ziet, dat je klaar bent voor verruiming van de geest. Hoe mensen denken is ook zo interessant. Ik vind mijn eigen manier van denken al zo complex en daarmee interessant, maar die van anderen is nog veel interessanter, als ze er in vast zitten, vind ik dat behoorlijk jammer, voor hen dan. Misschien is dat ook één van de redenen waarom ik zo geïnteresseerd ben in psychologie, de psyché van de mens is zo interessant, waarom doet iemand wat hij doet? Het 4G-schema dat gebruikt wordt: gebeurtenis gevoelens gedachten gedrag, pure analyse waarom je doet wat je doet. Ja, dat is best interessant, ik ben dat heel hard bij mezelf beginnen te doen, jaren geleden, het heeft voor mezelf veel klaarheid gebracht, maar nu heb ik het er wel mee gehad moet ik eerlijk zeggen. Mijn laatste psychiater zei dat ze nog nooit een patiënte had gehad die zo veel inzicht had in zichzelf en zei daarna zelfs “waren al mijn patiënten maar zo.” Al is dat natuurlijk ook gekomen door het denken, door het denken over mezelf.

Het probleem met veel denken is dan wel dat ik beslissingen uitstel, ik zit constant te overwegen, tot ik iets heb van “en nu moet die knoop doorgehakt worden” en dan doe ik het ook gewoon omdat je anders compleet zot wordt. Als ik naar een winkel ga of zo, weet ik op voorhand al heel goed wat ik wil, ik heb daar over nagedacht, opnieuw en opnieuw, tot ik zo iets heb van “dat wordt het” en dat is dan gewoon omdat ik mezelf moet opleggen dat ik iets moet beslissen. Laatst zo een auto gekocht, die showroom binnen gegaan, heel goed wetende wat ik wil. Zegt uw moeder dat ge daar eerst toch een nachtje over moet slapen, dat ik denk: “Ik ben dat al een jaar aan het doen, vanaf ik wist dat deze auto niet meer door de keuring ging raken de volgende keer.” Dat ik die beslissing op voorhand dan maak, voor ik naar de winkel ga, is ook omdat ze me dan niet meer kunnen gaan laten twijfelen, want daar zijn verkopers goed in natuurlijk, u nog maar iets aansmeren enzo. Dat lukt bij mij bijna niet, net omdat ik er al zo lang over gedacht heb en voor mezelf een datum opstel: dan moet ik beslist hebben en dat ik niet wil dat mensen me terug erover gaan laten nadenken, op een gegeven moment is de kous af en dan blijf ik op zo’n punt bij wat ik al beslist heb. Anders word ik helemaal tureluut, van dat overdenken dus. Al is dit niet toe te passen bij discussies, dan moet je wel blijven open staan, vind ik.

Enfin, ik vind dus dat er geen fouten bestaan in het denken, in het associëren, in het overpeinzen. Ieder doet dit op zijn manier en wat mensen mooi maakt, is dat ze ook open staan voor andere manieren van denken, dat ze niet denken dat hun manier van denken de enige juiste is en dat ze beseffen dat je van elke manier van denken iets kan leren. Cogito, ergo sum.

denker

foto: De denker, Rodin 

2 thoughts on “Cogito, ergo sum

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s