Zwarte Piet en discriminatie

Ik heb een vriendin in Nederland en op haar facebook heb ik de afgelopen dagen weer de discussie over Zwarte Piet in Nederland kunnen volgen. Blijkbaar moeten sommige Nederlanders zo politiek correct zijn, dat het hele Zwarte-Piet-gebeuren moet wegvallen. Ik zag net dat de Belgische krant De Morgen er ook een artikel aan heeft gewijd. Mijn haren gaan er van rechtstaan.

Wat nu de aanleiding tot deze discussie is, is het feit dat Zwarte Piet zwart ziet. Jawel, u leest het goed. ZWARTE Piet ziet zwart! Er zijn in Nederland dus mensen die zeggen dat dit discriminerend en racistisch is. Zwarte Piet als hulpje van Sinterklaas is er trouwens niet altijd geweest. Oorspronkelijk had hij helemaal geen hulpje. Zwarte Piet is in leven geroepen door een onderwijzer, Jan Schenkman. Hij schreef in 1850 het voorleesboekje “Sint Nicolaas en zijn Knecht” . Hij introduceerde trouwens ook de stoomboot die bij dit prachtig kinderfeest hoort. In het boek zelf had de knecht nog geen naam, pas een tiental jaar later werd hij Pieter genoemd en enkele jaren nadien werd hij al spontaan Zwarte Piet genoemd. Oorspronkelijk was er dus ook maar één knecht, het was pas later in de 20ste eeuw, dat men voor meerdere pieten ging. Persoonlijk vind ik nog steeds dat Sinterklaas maar één Piet hoort te hebben, maar dat is mijn persoonlijke mening. Ik heb dus wat research gedaan naar de oorsprong van Zwarte Piet en ik was kind in de jaren 80 van de 20ste eeuw. Mij lijkt toch nog dat er toen vooral van het idee uit werd gegaan dat Sinterklaas maar één Piet had. Mij lijkt het dat het pas na de jaren 80 was, dat er meerdere Pieten bij Sinterklaas liepen. Al kan dit een indruk van mij zijn, maar als kind was Sinterklaas en alles wat erbij hoorde, voor mij wel het hoogtepunt van het jaar. Dus heb ik toch het gevoel dat ik nog vrij goed weet. Ik was trouwens enorm teleurgesteld toen ik er achter kwam dat Sinterklaas en Zwarte Piet niet bestonden. Mijn eerste jeugdtrauma! 😉

Maar genoeg over mijn vroegere belevenis van het Sinterklaasfeest, terug naar de netelige discussie in Nederland. Zwarte Piet heeft wat veranderingen meegemaakt doorheen de jaren. Hij heeft al van in het begin het bekende page-pakje aan, waarom hij dit draagt, is niet geweten of ik vind het toch niet terug. Ik denk dat alleen Jan Schenkman weet waarom hij hem dit pakje gaf. Het punt van de hele discussie is dat Zwarte Piet racistisch en discriminerend zou zijn. Ik geloof echt dat Zwarte Piet ergens ontstaan is vanuit de slavernij. Je weet wel: de zwarte mens die de knecht is van de blanke mens. Maar dat dit de dag van vandaag nog steeds heerst, vind ik overdreven. Toppunt van al is dat, zoals eerder gezegd, zwarte Piet wat veranderingen heeft doorstaan. Oorspronkelijk sprak hij een brabbeltaaltje dat niemand kon verstaan en had hij grote, gouden oorringen in, ook had hij oorspronkelijk echt kroeshaar. Deze veranderingen zijn er juist gekomen onder invloed van anti-discriminatie. Zwarte Piet werd van een dom slaafje dat niet deftig kon praten, de respectabele hulp van Sinterklaas.

Eigenlijk zijn er over de oorsprong van Zwarte Piet verschillende gangbare theorieën. De Nederlanders nemen er nu één theorie uit, namelijk dat hij als slaaf zou gekocht zijn door de heilige Sint-Nicolaas. Dat er ook nog andere theorieën zijn over zijn oorsprong, laten ze geheel buiten beschouwing. En ja, ik denk dat het vrij logisch is dat Zwarte Piet zou afstammen uit de tijd dat wij, blanken, zwarten als ondergeschikten zagen en ze letterlijk uitbuitten. Dat is inderdaad geen mooie gedachte, maar op zich heeft dit niets meer te maken met het huidige Sinterklaasfeest, vind ik persoonlijk. Mij zeiden ze trouwens als kind altijd dat Zwarte Piet gewoon zwart ziet van de schoorsteen. In de bekende kinderserie “Dag Sinterklaas” word zelf letterlijk gezegd door Sinterklaas himself dat Zwarte Piet eigenlijk blank is, maar zwart ziet van door de schouw te kruipen. Nederlanders die persé willen aantonen dat Zwarte Piet discriminerend is, zeggen dan dat een schoorsteenveger er ook niet zo uitziet en dat er geen rode lippenstift in een schoorsteen zit. Nee, inderdaad, maar ik geloofde als kind echt wel dat hij zwart zag van de schouw. Ik heb mij ook nooit vragen gesteld over zijn rode lippen. Laten we eerlijk zijn: een kind gelooft in Sinterklaas tot zijn 6de of 7de, dan ga je je als kind je echt geen vragen stellen bij die rode lippen of dat hij er nu uitziet als een schoorsteenveger of niet.

Alles op een rijtje gezet, vind ik de hele discussie gewoon belachelijk. Sinterklaas is gewoon een leuk feest waar elk kind elk jaar naar uitkijkt (en laten we eerlijk zijn: de ouders en grootouders ook!) en kinderen van die leeftijd zijn echt nog niet met racisme en discriminatie bezig. Laat hen toch gewoon genieten van dat feest mét Zwarte Piet erbij. Dan zag ik ergens in zo’n discussie staan “dus jij vind het goed dat een zwarte man als knecht van een blanke wordt voorgeworpen aan de kinderen. ” Is dit niet wat kort door de bocht gaan, kinderen zien ook zwarte mensen als dokter en advocaat rondlopen, hè. Ik ben echt tegen racisme en alle soorten van discriminatie, maar dit vind ik te ver gaan. Ik heb een hekel aan racisten trouwens, maar je moet ook niet vervallen in het andere uiterste en in een kinderfeestje vormen van discriminatie gaan zien. Je kan ook té politiek correct zijn. En zoals we allemaal weten: té is nooit goed!

3 gedachtes over “Zwarte Piet en discriminatie

  1. ‘Zwarte Piet is in leven geroepen door een onderwijzer, Jan Schenkman.’

    Dat klopt niet helemaal. Een zwarte knecht was in Amsterdam al enkele decennia aantoonbaar aanwezig. Alberdingk Thijm schrijft bv over een Sinterklaasfeest uit 1828 waar al een zwarte knecht in voorkomt, die ook toen al Pieter heette;

    de deur open en de kinderlievende Bisschop, in eigen persoon kwam, met een choorkap [koorkap] om, met een langen witten baard en een mijter, de kamer binnen. “Pieter me knecht” was in zijn gevolg, een kroesharige neger, die, bij de familie Arata, geen “gard” onder den arm droeg, maar, in tegendeel, een ruimen korf, waar allerlei elegante prezentjens […] gestapeld waren. Terwijl wij dansten, wierp Sint Niklaas van tijd tot tijd ulevellen, chokolaadjens met pistachen, kapittelstokjens, suikererwten, amandelen, rose, wit, licht geel, enz. in den kindercirkel, uit een grooten zijden zak, die hem voor het lijf gebonden was. Hij gaf ons […] eenige kwalijk geformuleerde zedelessen ten beste, en daarna begiftigde hij ieder onzer met een artikeltjen uit den korf van “Pieter me knecht”.

    Daarnaast schrijf je; ‘Hij heeft al van in het begin het bekende page-pakje aan, waarom hij dit draagt, is niet geweten of ik vind het toch niet terug.’

    Schenkman schreef ook over Rembrandt en andere meesters uit de Gouden Eeuw. Het uiterlijk van zijn knecht was geinspireerd door deze schilderijen.

    1. Bedankt voor de feedback. Ik heb dit reeds enige tijd geleden over geschreven, ik heb ondertussen ook meerdere bronnen kunnen raadplegen en ben me er van bewust dat hier zaken instaan die niet juist zijn!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s